Rahatsızlık verici olmakla birlikte endişe hali bedenimizde bulunan alarm sisteminin aktive olmasına bağlıdır ve beyindeki korku merkezinin bilişsel sistemle etkileşimi ile ilişkilidir. Bu kendini korumakta çok değerli olan sistem bazen aşırı derecede aktive olarak gereksiz zamanlarda tetiklenmektedir. Bu tetiklenme sırasında kişi olayın farkında olmayabilir veya olsa bile engellemesinin mümkün olmadığını belirtir.
Endişe halleri normal korunma mekanizması dışında aşırı şiddette, sosyal ve mesleki yaşamı tehdit edecek halde, anlamsız, gereksiz veya duygusal ve sistemik bozukluğa yol açacak şekilde olursa tedavi gereklidir.

Yetişkinlerde rastlanan endişe halleri; panik hastalıklar, yaygın anksiyete bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu, travma sonrası stres, obsessif-kompulsif bozukluk, fobiler, insan içine çıkamama gibi çeşitli gruplarda incelenebilir.

Terapi de psikoanaliz, davranışsal ve bilişsel yaklaşım, hipnoterapi, EFT, yüzleştirme, desensitizasyon gibi farkıl durumlara özgü terapiler uygulanır.

Hastada belirlenmiş sıkıntıları, iş ve sosyal hayatında belirgin bozulmaya neden olan somatik semptomların varlığı ile bağlantılı olarak yoğun ve aşırı üzüntü duyulması hali Yaygın anksiyete bozukluğu olarak belirlenmiştir.


Yaygın anksiyete bozukluğu , yaygın bir durumdur. Kadınların erkeklere oranı ikiye birdir. Ancak bu oran tedaviye başvuranlar arasında bire birdir. Hastalığın başlangıç yaşını spesialize etmek zordur. Hastalarının çoğunun hikayesinin de hatırlamayacakları kadar uzun bir süreden beri anksiyete içerisinde olduklarını rapor etmişlerdir. Hastalar, hekime genellikle yirmili yaşlarda başvururlar. Klinisyene başvurma hayatın herhangi bir yaşında da olabilmektedir. Hastaların ancak üçte biri psikiyatrik bir tedavi almış görünmektedir.


Hastaların çoğu pratisyen hekime, intörne, kardiologa, göğüs hastalıkları uzmanına veya gastroentrologa gitmiştir.Bu duruma hastalığın somatik konponentlerinin bulunması rol oynuyor gözükmektedir.

A. En az 6 ay süreyle hemen her gün ortaya çıkan, bir çok olay ya da etkinlik hakkında (işte ya da  okulda başarı gibi) aşırı anksiyete ve üzüntü (endişeli beklentiler) duyma.

B. Kişi, üzüntüsünü kontrol etmeyi zor bulur.

C. Anksiyete ve üzüntü, aşağıdaki 6 semptomdan üçüne (ya da daha fazlasına) eşlik eder ( son 6 ay boyunca hemen her zaman en azından bazı semptomlar bulunur). Not: Çocuklarda sadece bir maddenin bulunması yeterlidir.

(1) huzursuzluk, aşırı heyecan duyma ya da endişe

(2) kolay yorulma

(3) düşüncelerine yoğunlaştırmakta zorluk çekme ya da zihnin durmuş gibi olması

(4) irritabilite

(5) kasgerginliği

(6) uyku bozukluğu (uykuya dalmakta ya da sürdürmekte güçlük çekme ya da huzursuz ve dinlendirmeyen uyku)

D. Anksiyete ve üzüntü odağı bir Eksen I bozukluğunun özellikleri ile sınırlı değildir, örn. anksiyete ya da üzüntü bir Panik Atağı olacağı (Panik Bozukluğunda olduğu gibi), genel bir yerde utanç duyacağı (Sosyal Fobide olduğu gibi), genel bir yerde utanç duyacağı (Sosyal Fobide olduğu gibi), hastalık bulaşmış olma (Obsessif-Kompulsif Bozuklukta olduğu gibi), evden ya da yakın akrabalrından uzak kalma (Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğunda Olduğu gibi), kilo alma (Anoreksiya Nervozada olduğu gibi), bir çok fizik yakınmanınolması( Somatizasyon Bozukluğunda olduğu gibi) ya da ciddi bir hastalığının olması (Hipokondriazisde olduğu gibi) ile ilgili değildir ve anksiyete ve üzüntü sadece Posttravmatik stres Bozukluğu sırasında ortaya çıkmamaktadır.

E. Anksiyete, üzüntü ya da fizik yakınmalar klinik açıdan belirgin bir strese ya da toplumsal, mesleki alanlarda ya da işlevselliğin önemli diğer alanlarında bozulmaya neden olur.

F. Bu bozukluk bir maddenin (örn. kötüyekullanılabilen bir ilaç, tedavi için kullanılan bir ilaç) ya da genel tıbbi bir durumun (örn. hipertroidizm) doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir ve sadece bir Duygudurum Bozukluğu, Psikotik bir Bozukluk ya da bir Yaygın Gelişimsel Bozukluk sırasında ortaya çıkmamaktadır.

Yaygın anksiyete bozukluğu hastalarının en etkin tedavisi, muhtemelen psikoterapi, farmakoterapi ve destekleyici yaklaşımların birlikte kullanıldığı kombine terapilerdir.

Kaynakça : Anksiyete bozuklukları ve tedavisi

Share Link: